Τον Απρίλη του 1909, στα Άδανα, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αρμενικές οικογένειες γιορτάζουν στους δρόμους, πιστεύοντας ότι κάτι είχε τελικά αλλάξει υπέρ τους. Μέσα σε δύο εβδομάδες, θα ήταν μια από τις πιο φονικές σφαγές στην οθωμανική ιστορία.
Ένα χρόνο νωρίτερα, η επανάσταση των Νεότουρκων είχε ανατρέψει την παλιά αυτοκρατορική τάξη και είχε αποκαταστήσει το οθωμανικό σύνταγμα. Η νέα κυβέρνηση έκανε μια δημόσια δήλωση: κάθε πολίτης θα απολάμβανε πλήρη ελευθερία και ισότητα, ανεξάρτητα από εθνικότητα ή θρησκεία.
Για τους Αρμένιους Χριστιανούς, οι οποίοι είχαν υποστεί δεκαετίες σφαγών και δεύτερης κατηγορίας μεταχείρισης υπό τον προηγούμενο Σουλτάνο, αυτή ήταν η στιγμή που όλα άλλαξαν. Άνοιξαν εφημερίδες. Σχηματίστηκαν πολιτικά κόμματα. Οι Αρμένιοι μιλούσαν ανοιχτά, οργανώνονταν δημόσια και γιόρταζαν ελευθερίες που δεν είχαν ποτέ πριν νόμιμα. Αυτός ο εορτασμός είναι ακριβώς αυτό που πυροδότησε αυτό που ακολούθησε.
Για πολλούς Οθωμανούς Μουσουλμάνους στην περιοχή, η αρμενική ισότητα δεν ήταν απελευθέρωση - ήταν μια απειλή για μια κοινωνική τάξη που πάντα υπέθεταν ότι ήταν μόνιμη. Τον Απρίλη του 1909, μια αψιμαχία μεταξύ ενός Αρμενίου και ενός Τούρκου στα Άδανα πυροδότησε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Όχλοι σάρωσαν τις αρμενικές γειτονιές. Σπίτια και επιχειρήσεις λεηλατήθηκαν και κάηκαν — μια καταμέτρηση ανεβάζει τον αριθμό των πυρπολημένων αρμενικών κατοικιών πάνω από 4.000, μετατρέποντας σχεδόν τη μισή πόλη σε στάχτη. Η βία εξαπλώθηκε πέρα από τα Άδανα στα γύρω χωριά, όπου ολόκληρες κοινότητες σφαγιάστηκαν χωρίς άμυνα και χωρίς έλεος. Χρειάστηκαν δύο ολόκληρες ημέρες στις οθωμανικές αρχές για να παρέμβουν στην ίδια την πόλη. Στη γύρω περιοχή, οι σφαγές συνεχίστηκαν για σχεδόν δύο εβδομάδες.
Όταν τελικά τελείωσε, οι εκτιμήσεις για τους νεκρούς ανήλθαν σε 30.000 Αρμένιους, μαζί με πάνω από χίλιους Ασσύριους Χριστιανούς που παγιδεύτηκαν στην ίδια βία. Χιλιάδες γυναίκες έμειναν χήρες. Χιλιάδες παιδιά έμειναν ορφανά σε λίγες μέρες. Μια ολόκληρη ευημερούσα, πολιτισμικά ανάμεικτη επαρχία έμεινε σε στάχτη.
Η Σφαγή των Αδάνων συνέβη μόλις έξι χρόνια πριν από τη Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915 και πολλοί ιστορικοί την αναφέρουν ως μια προεπισκόπηση του τι ήταν διατεθειμένη να κάνει η αυτοκρατορία. Δοκίμασε ακριβώς πόσο εύκολα μπορούσε να οργανωθεί και να δικαιολογηθεί η μαζική βία κατά μιας χριστιανικής μειονότητας, ακόμη και υπό μια κυβέρνηση που μόλις είχε υποσχεθεί το αντίθετο γραπτώς.
Η υπόσχεση για ισότητα διήρκεσε λιγότερο από ένα χρόνο. Η σφαγή που την ακολούθησε εξακολουθεί να διδάσκεται ελάχιστα εκτός της ίδιας της αρμενικής ιστορίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου