Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2015

Ο Γάμος στον Πόντο (Μουσουλμάνοι)

Η προετοιμασία για τον γάμο αρχίζει μόλις δώσουν λόγο οι προξενητάδες που πάνε να ζητήσουν το χέρι του κοριτσιού. Αφού δοθεί ο λόγος,  αρχίζουν οι προετοιμασίες για τον αρραβώνα.
 Και οι δυό οικογένειες ετοι­μάζουν από ένα μποξά για τον αρραβώνα. Η οικογένεια του γαμπρού ετοιμάζει ένα μποξά που περιέχει ανδρικές κάλτσες, εσώρουχα, πετσέτα και μαξιλαροθήκες.
 Η οικογένεια της νύφης ετοιμάζει τα φαγητά για την ημέρα  του αρραβώνα, που θα γίνει στο δικό της σπίτι. Πριν βάλουν τις βέρες γίνε­ται η συμφωνία για το μπασλίκ, τα χρήματα δηλαδή που θα δώσει ο γαμπρός ως προίκα στον πατέρα της νύφης, και για ότι άλλο ζητηθεί.
Παϊτόνια στην Πρίγκηπο
 Το σόι του γαμπρού πηγαίνοντας στο σπίτι της νύφης ρίχνει κροτίδες ή πυροβολεί. Αυτό γίνεται για να ακουστεί το γεγονός σ' όλο το χωριό. Το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ αρραβώνα και γάμου δεν ξεπερνά τον έναν μήνα.
Την ημέρα του γάμου η οικογένεια της νύφης ετοιμάζει ξεχωριστούς μποξάδες για τα μέλη της οικογένειας και τους στενούς συγγενείς του γα­μπρού. Τα προικιά της νύφης τα βάζουν σε ένα σεντούκι και λένε στο σεντουκτσή του χωριού να τα κουβαλήσει.
Την νύφη πηγαίνουν να την πάρουν όλοι μαζί. Στο σπίτι της μοιράζουν καραμέλες ή μπακλαβά. Η νύφη, όταν βγαίνει από το σπίτι της, φορά μαύρο φερετζέ πάνω από το φουστάνι και το πρόσωπο της είναι σκεπασμένο με έ­να μαύρο βέλο. Οι νέοι, που στο μεταξύ μαθαίνουν τι χρώμα είναι το φόρε­μα της νύφης, συναγωνίζονται ποιός θα το πρωτοπεί στον γαμπρό. Το νικη­τή αυτού του μαραθωνίου τον λένε Αλαμπόκ και δικαιούται να πάρει μπαχσίσι (φιλοδώρημα).
 Πρέπει οπωσδήποτε να δοθεί μπαχσίσι στον Αλαμπόκ γιατί διαφορετικά δεν αφήνει τη νύφη να μπει στο σπίτι. Στο μεταξύ μέχρι να φτάσει η νύφη στο σπίτι, της κόβουν το δρόμο και της ζητούν χρήματα.
 Μόλις η νύφη φτάσει στο σπίτι, ο γαμπρός, που κρύβεται πίσω από την πόρτα, ρίχνει πάνω της ρύζι ή χρήματα. Ύστερα τρώνε ό,τι έχουν ετοιμάσει και αρχίζουν οι χοροί. Μόλις τελειώσει το γλέντι ο ιμάμης τελεί το θρη­σκευτικό γάμο *. Μετά από αυτό ο γαμπρός βγάζει το φερετζέ της νύφης και προσεύχεται πάνω σε αυτόν γονατίζοντας και προσκυνώντας δυό φορές.
Τη βραδιά πριν το γάμο τη λένε κινά γκετζεζί** . Η τελετή της χένας γί­νεται στο σπίτι της νύφης. Οι νέοι του χωριού, αγόρια και κορίτσια, μαζεύ­ονται και χορεύουν. Στο μεταξύ τα κορίτσια ετοιμάζουν τη χένα και τρα­γουδούν, προκαλώντας συγκίνηση στη νύφη.
Την επομένη ημέρα τη λένε τζουμαλίκ*** . Πάλι προσφέρουν φαγητό και χορεύουν χορούς.
Την έβδομη ημέρα τη λένε γεντιγιέ. Η οικογένεια της νύφης ετοιμάζει τέσσερα ταψιά μπακλαβά, στέλνει τα δυό στο σπίτι της οικογένειας του γα­μπρού και προσκαλεί τους νεόνυμφους.
 Ο γαμπρός πηγαίνει από βραδύς στο σπίτι που έχουν προσκληθεί, ενώ η νύφη πάει το πρωί. Προσκαλούν και τους κοντινούς συγγενείς και ζητούν από τον γαμπρό να κόψει τον μπακλα­βά. Και αυτός καθώς κόβει τον μπακλαβά ρίχνει λεφτά μέσα στο ταψί. Ύ­στερα κρεμούν το γαμπρό από τα πόδια και αρχίζει ο χορός.
Ομερ Ασαν


*  Σήμερα στην Τουρκία ισχύει μόνο ο πολιτικός γάμος ενώ ο θρησκευ­τικός δεν αναγνωρίζεται από την πολιτεία ως νόμιμος. Τα ζευγάρια που επιθυμούν να είναι ο γάμος ευλογημένος από τον Θεό, μετά τον πολιτικό γάμο κάνουν και θρησκευτικό, γιατί διαφορετικά, σύμφωνα με το ισλάμ, θεωρείται ότι διαπράττουν μοιχεία.
**  κινά γκετζεσί σημαίνει η νύχτα του κινά (χένα) και είναι το γλέντι που γίνεται, πριν από γάμους ή μετά από περιτομές. Λέγεται έτσι, γιατί τότε ετοιμάζουν τη χένα και με αυτή βάφουν τα χέρια (μέσα στη χούφτα και στα δάχτυλα) ή και τα πόδια (δάχτυλα και φτέρνες) της νύφης, αλλά και των γυναικών και κοριτσιών που συμμετέχουν. Τη χένα, που την ετοιμάζουν ανακατεύοντας τη με καυτό νερό, τη βά­ζουν σε ένα ταψί, καρφώνουν πάνω του αναμμένα κεριά και τη φέρνουν στο χώρο που είναι η νύφη.
*** Τζουμαλίκ : Παρασκευγιάτικα. Παλιά οι γάμοι γίνονταν την Πέμπτη. Επειδή η επόμενη μέρα ήταν η Παρασκευή (Τζουμά στα τουρκικά), επικράτησε να ονομάζονται όλα τα γλέντια και οι τελετές που γίνονται την επομένη του γάμου Τζουμαλίκ, δηλαδή Παρασκευγιάτικα, ακόμη και αν η ημέρα δεν είναι Παρασκευή.