ΧΡΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΓΙΑΛΑΜΑ

 Από το Πιστοφάντων της Σαντάς του Πόντου, στο Κουτάισι ( Αρχαία Κολχίδα) και τη Νέα Σάντα Κιλκίς.

1. Η ΠΑΛΑΙΑ ΓΕΝΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ (Ρίζες & Προέλευση)

•Προ-προπαππούδες: Τριαντάφυλλος Γιαλαμάς (γεννηθείς γύρω στο 1840 στο Πιστοφάντων της Σαντάς) και η σύζυγός του Κυριακή.

•Προπάππους: Αλέξανδρος Γιαλαμάς (γιος του Τριαντάφυλλου, γεννηθείς γύρω στο 1860 στο Πιστοφάντων).

•Οι Προγιαγιάδες (Σύζυγοι του Αλέξανδρου):

•1ος Γάμος (με τη Μαρία Βενετικίδου): Μητέρα του Ματθαίου, του Χαράλαμπου και της Σοφίας.

•2ος Γάμος (με την Ευγενία Γιαλαμά, 1885–1938): Η Ευγενία έφερε το χαρακτηριστικό σανταίικο ψευδώνυμο «η Μωρέσα». Ήταν η μητέρα της Όλγας και απεβίωσε το 1938 στη Νέα Σάντα Κιλκίς.

• Η οικογένεια ανήκε στους «Γιαλαμάντες» (οι Γιαλαμάντ'), τη φημισμένη γενιά Σανταίων μαστόρων της πέτρας και του σιδήρου από το Πιστοφάντων.

2. Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ (1889 – 1892)

Λόγω της ορεινής φύσης της Σαντάς, η οικογένεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην εύφορη Κοιλάδα του Κουταΐσι (Kutaisi Γεωργίας). Εκεί ο Αλέξανδρος εργάστηκε στην ακμάζουσα βιομηχανία τσαγιού και αναγνωρίστηκε ως προϊστάμενος σε τεράστιες εκτάσεις καλλιεργειών.

3. Η ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ (Πόντος & Καύκασος)

Τα 4 παιδιά του Αλέξανδρου Γιαλαμά γεννήθηκαν μεταξύ Πόντου και Γεωργίας:

1.Ματθαίος Γιαλαμάς : Γεννήθηκε το 1888 στο Πιστοφάντων (μητέρα: Μαρία). Μετανάστευσε στη Γεωργία σε νηπιακή ηλικία και ανδρώθηκε στις εκτάσεις τσαγιού.

2.Χαράλαμπος Γιαλαμάς: Γεννήθηκε το 1893 στην Κοιλάδα του Κουταΐσι (μητέρα: Μαρία). Παντρεύτηκε την Ελένη Πολιτίδου (1900–1986). Εργάστηκε στις φυτείες τσαγιού και απεβίωσε το 1980 σε ηλικία 87 ετών στην Νέα Σάντα Κιλκίς.

3.Σοφία Γιαλαμά: Γεννήθηκε το 1900 στο Κουταΐσι (μητέρα: Μαρία).

4.Όλγα Γιαλαμά: Γεννήθηκε το 1906 στην Κοιλάδα του Κουταΐσι (μητέρα: Ευγενία «η Μωρέσα»). Παντρεύτηκε τον Μητροφάνη Λεοντίδη από τη ενορία των «Τσακαλάντων» (από το χωριό Τσακαλάντων). Απεβίωσε το 1961 στη Νέα Σάντα Κιλκίς.

Οικογένεια Ματθαίου Γιαλαμά:
Διακρίνονται η σύζυγος Μαρία , ο Ματθαίος, κάτω αριστερά ο Γεώργιος, κάτω δεξιά ο Αρχιμήδης και όρθιος δεξιά ο Αλέξανδρος.

4. Ο ΠΡΩΤΟΣ ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΞΕΡΙΖΩΜΟΣ (1921)

Στη Γεωργία, ο Ματθαίος παντρεύτηκε την πρώτη του σύζυγο, τη Χριστίνα Πετσαρίδου, και απέκτησαν έναν γιο, τον Αλέξανδρο. Μετά τη Ρωσική Επανάσταση, η Χριστίνα έφυγε από τη ζωή. Για να σωθούν, η οικογένεια διέφυγε με  βραδινό τρένο από την Κουτάισι προς το λιμάνι του Βατούμ (Batum), και το 1921 έφτασαν με πλοίο στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στη Νέα Σάντα Κιλκίς ( Ανω Βολοβότ).

•Ο Κλάδος του Χαράλαμπου Γιαλαμά: Με τη σύζυγό του Ελένη Πολιτείδου απέκτησαν τη Μαρία (1921 στην Κοιλάδα Γεωργίας), την Αυγή (1928 στη Νέα Σάντα) και τον Μενέλαο [Μενέλο] (1931 στη Νέα Σάντα).

•Ο Κλάδος της Όλγας Γιαλαμά: Με τον σύζυγό της Μητροφάνη Λεοντίδη απέκτησαν την Ευμορφίλη (1930 στη Νέα Σάντα) και τον Κωνσταντίνο (1933 στη Νέα Σάντα).

5. Η ΝΕΑ ΑΡΧΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (4η & 5η Γενιά)

Στη Νέα Σάντα, ο χήρος Ματθαίος Γιαλαμάς (1888–1938) παντρεύτηκε τη Μαρία Γραμματικοπούλου (1897–1952), η οποία ανήκε στην σανταίικη οικογένεια των λογίων που διέσωσε τους Κώδικες της Σαντάς . Η Μαρία είχε ήδη έναν γιο από τον πρώτο της γάμο με τον Μιλτιάδη Καλαϊτζίδη, τον Αρχιμήδη, ο οποίος κράτησε το πατρικό του επώνυμο.

Μαζί μεγάλωσαν τον Αρχιμήδη και τον Αλέξανδρο, και απέκτησαν ακόμα δύο γιους:

•Γεώργιος Γιαλαμάς : Γεννήθηκε το 1926 στη Νέα Σάντα.

•Κωνσταντίνος [Κώστας] Γιαλαμάς : Γεννήθηκε το 1931 στη Νέα Σάντα.

Ο παππούς , ο Ματθαίος Γιαλαμάς, απεβίωσε το 1938 σε ηλικία 50 ετών, την ίδια χρονιά που έφυγε από τη ζωή στη Νέα Σάντα και η προγιαγιά Ευγενία Γιαλαμά «η Μωρέσα» (1885–1938).

6. Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ (Σεπτέμβρης 2026)

Εκατόν τριάντα οκτώ (138) χρόνια μετά τη γέννηση του παππού Ματθαίου, ο εγγονός του (γιος του Γιώργου Γιαλαμά) πραγματοποίησε ένα ταξίδι επιστροφής στον Πόντο. Τον Σεπτέμβρη του 2026, επισκέφθηκε την Επτάκωμη Σαντά και περπάτησε στα χώματα του χωριού των παππούδων του, στο Πιστοφάντων.

Με την επίσκεψη αυτή, τα βήματα της νέας γενιάς επέστρεψαν ακριβώς εκεί όπου ξεκίνησε η οδύσσεια και η πορεία της οικογένειας των Γιαλαμάντων, τιμώντας τη μνήμη, τους αγώνες και την αρχοντιά των προγόνων του.