Το πρώτο σου χρέος, εχτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους πρόγονους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει. ΑΣΚΗΤΙΚΗ-Νίκου Καζαντζάκη

Κυριακή, 17 Ιουλίου 2016

ΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ

Η αιτία του Ποντιακού αντάρτικου βρίσκεται στην υποχρεωτική στράτευση των Ποντίων στον Τουρκικό στρατό. Η τρομοκρατία, τα εργατικά τάγματα, οι εξορίες, οι κρεμάλες, οι πυρπολήσεις των χωριών, οι βιασμοί ανάγκασαν τους Πόντιους να ανέβουν στα βουνά οργανώνοντας αντάρτικο για την προστασία του άμαχου πληθυσμού. Η προσβολή της οικογενειακής τιμής από τα καταδιωκτικά αποσπάσματα ανάγκαζαν πολλούς από τους φυγόδικους που κρυβόταν στα σπίτια τους να πάρουν τα βουνά και οι πιο θαρραλέοι από αυτούς σχημάτιζαν ομάδες. Πολλές απ' αυτές ενωμένες αποτελούσαν ολόκληρα τμήματα και, αφού εξασφάλιζαν ολίγα όπλα επιθετικά και αμυντικά, άρχισαν την δράση τους.
Το αντάρτικο κίνημα με αποκλειστικό κίνητρο τη σωτηρία τους, αποτέλεσε για τους Νεότουρκους και του Κεμαλικού καθεστώτος μια πρώτης τάξεως δικαιολογία για να πετύχουν αφ' ενός τον πολιτικό τους στόχο που ήταν η εθνοκάθαρση, και αφ' ετέρου τον οικονομικό, που ήταν η καταλήστευση των Ελληνικών περιουσιών. Το ποντιακό αντάρτικο που είχε το χαρακτήρα της εθνικής αντίστασης έδρασε κυρίως στο δυτικό Πόντο ενώ στον ανατολικό είναι γνωστό το περίφημο αντάρτικο της Σάντας. Το αντάρτικο διακρίθηκε σε δυο φάσεις η πρώτη από το 1916 έως την ανακωχή του Μούδρου Οκτώβριος 1918 με την ήττα της Τουρκίας στον Α' παγκόσμιο πόλεμο.
Η δεύτερη φάση του αντάρτικου ξεκινά με την εμφάνιση του Μουσταφά Κεμάλ στην Σαμψούντα 19 Μαΐου 1919 και συμπίπτει με την δεύτερη και σκληρότερη φάση της γενοκτονίας που τελειώνει το 1923 με τον ξεριζωμό. Στην αρχή δημιουργήθηκαν άταχτες ένοπλες ομάδες που μετασχηματίστηκαν σε αντάρτικα σώματα και έδρασαν κυρίως στο δυτικό Πόντο στα βουνά της Πάφρας, της Αμισού, της Αμάσειας, της Τοκάτης κ.α. και ανατολικά στη Σάντα έδρασε ο καπετάνιος Ευκλείδης Κουρτίδης. Τα αντάρτικα σώματα χρησιμοποιήθηκαν από τους Ρώσους για στρατιωτικούς σκοπούς ως αντιπερισπασμό στα μετόπισθεν των Τούρκων. Από το 1916 έως το 1917 εφοδιάζονταν από τους Ρώσους με όπλα και άλλα πολεμοφόδια.
Βαγγέλης Ιωαννίδης

Επίσης καλές σχέσεις διατηρούσαν οι αντάρτες με τους Κιρκάσιους οι οποίοι τους προμήθευαν τρόφιμα και πυρομαχικά καθώς και με πολύτιμες πληροφορίες. Τα πράγματα χειροτέρεψαν για τους αντάρτες μετά τον Οκτώβριο του 1917 που ξέσπασε η επανάσταση των Μπολσεβίκων στην Ρωσία και σταμάτησε ο ανεφοδιασμός τους. Ο Ποντιακής καταγωγής έφεδρος υπολοχαγός μηχανικού του Ελληνικού στρατού Χρυσόστομος Καραΐσκος φτάνει στην Αμισό αρχές Φεβρουαρίου 1920 με σκοπό να οργανώσει στην ύπαιθρο τις αντάρτικες ομάδες. Σε συνεργασία με τον οπλαρχηγό Στύλο Κοσμίδη περιοδεύουν όλη την ορεινή περιοχή του δυτικού Πόντου. Δημιούργησε ταμεία σε κάθε χωριό για την αγορά όπλων.
Οργάνωσε υπηρεσίες μεταφοράς πολεμοφοδίων και ρούχων και αναγνωρίστηκε ως στρατιωτικός, δικαστικός και πολιτικός αρχηγός. Ο Καραΐσκος κατέγραψε τις συνθήκες διαβίωσης των ανταρτών και τις ανάγκες τους σε πολεμικό εξοπλισμό. Με αλλεπάλληλες εκθέσεις αλλά και μηνύματα προσπαθούσε να πείσει την Ελληνική κυβέρνηση να εφοδιάσουν τους αντάρτες με όπλα και πολεμοφόδια ως την μοναδική λύση του Ποντιακού προβλήματος. Ο αρχιτσέτης Τοπάλ Οσμάν ποτέ δεν τόλμησε να συγκρουστεί με τους Πόντιους αντάρτες. Πάντα απέφευγε τα μέρη όπου υπήρχαν αντάρτικα σώματα.
Τον Οκτώβριο του 1922 ο στρατηγός Λίβα Πασάς του Τούρκικου στρατού από το Μικρασιατικό μέτωπο με 40 000 στρατιώτες καταφθάνει στον Πόντο όπου καίει και ρημάζει τα πάντα. Στις 18 Οκτωβρίου δίνει αμνηστία και καλεί τους αντάρτες να παραδώσουν τα όπλα τους. Οι άοπλοι αντάρτες και τα γυναικόπαιδα επιβιβάζονται σε πλοία και φεύγουν για την Ελλάδα με την ανταλλαγή του πληθυσμού. Τον Φεβρουάριο του 1924 έφυγαν έπειτα από πολλές περιπέτειες και οι οπλαρχηγοί της Σάντας και έτσι πήρε τέλος το έπος της ένοπλης αντίστασης των Ποντίων. Οι αντάρτες στον Πόντο είχαν μαζί τους στα βουνά τα γυναικόπαιδα και τους ανήμπορους ηλικιωμένους, για να τους σώσουν από τις επιθέσεις των τσέτηδων και του τακτικού στρατού.
Τη δύναμη των ανταρτών αναγνώριζε μονάχα η Κεμαλική κυβέρνηση, γιατί ο Κεμάλ γνώρισε άμεσα τις μεγάλες δυνατότητες της. Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ασχολήθηκε αρχικά περισσότερο με τον Πόντο από ότι με την Ιωνία.


πηγη: http://greekworldhistory.blogspot.gr/