Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΥΡΙΟΝ

Ανάμεσα στα χρονογραφήματα, που δημοσίευσε ο Νίκος Καπετανίδης στην εφημερίδα του «Εποχή» της Τραπεζούντας, ήταν και εκείνο που θα διάβασαν οι αναγνώστες, μάλλον με έκπληξη, στην πρώτη σελίδα του φύλλου της 31 Δεκεμβρίου 1918, με το οποίο χαιρετίζει τη χαραυγή του νέου έτους 1919. 
Χρειαζόταν πολύ θάρρος, για να γράψει κανείς το 1918 στην Τραπεζούντα όσα ο Καπετανίδης αναφέρει.
Το χρονογράφημα τιτλοφορείται Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΥΡΙΟΝ και έχει ως εξής: 
«Χρυσή και ροδοκόκκινη ανατέλλει η ελπιδοφόρα χαραυγή του νέου χρόνου και πλήθος ωραίων ελπίδων ψάλλει ολόγυρά μας τα λαμπροφόρα εθνικά φανερώματα, τα οποία οι αγώνες και τα παλέματα του Γένους ζητούν ως έπαθλα από τον καινούργιον χρόνον.
 Η πρωτοχρονιά η φετεινή δεν είναι μονάχα, για μας ένα τραγούδι ευχών προς το Αύριον που ανατέλλει. Είναι επίσης ένας απέραντος ύμνος προς τα ιερά εθνικά μας ιδανικά, την βασιλείαν των οποίων μας έταξεν η καλή Μοίρα να βλέπωμεν και να χαρούμεν. 
Η αποψινή νύχτα κλώθει γύρω από την Εθνικήν μας Ιδέαν καλορίζικα τραγούδια, και ένας ασπρομάλλης γέρος φέρει μαζί του απόψε τα βραβεία που, ύστερα από το εθνικό μας ξύπνημα, κρίνονται άξια του σημερινού Ελληνισμού.
Το πέρασμα του Γένους μας στα τελευταία χρόνια ήταν πάλη εσωτερική και πάλη εξωτερική. Όταν ανοίξαμε τα μάτια και εφάνη γύρω μας ο μεγάλος κάμπος τον οποίον η Ιστορία και η εθνική μας παράδοσις μας εκληροδοτούσε ως δικαίωμά μας, επαλέψαμεν να δυναμώσωμεν την ψυχήν μας και να μεταγγίσωμεν στο αίμα μας όλην την υγείαν των αξίων της ζωής.
Η Μοίρα μας εδημιούργησε την εξωτερικήν πάλην και εστήσαμεν κρατερόν αγώνα δια την επικράτησιν και την υπεροχήν εκεί όπου η νεοελληνική ορμή εφέρετο ακατάσχετη.

Οι αγώνες αυτοί, καθώς ήταν επόμενον, επλάτυναν την εθνικήν Ιδέα και απεκρυστάλλωσαν καθαρώτερα τα εθνικά μας καθήκοντα. Τώρα είμεθα άξιοι των ωραίων επιβραβεύσεων και τώρα υψώνομεν τα λάβαρα να χαιρετίσωμεν την ελεύθερη ζωή του Γένους, για την οποίαν και αίμα εχύσαμε και θυσίες μεγάλες προσφέραμε.
Ο καινούργιος χρόνος θα είναι η λαμπροτέρα σελίδα του Ελληνισμού της Αύριον. Ο καινούργιος χρόνος πλέκει τα ωραία στεφάνια για μας και μπαίνομε σε καινούργιον ιστορικόν σταθμόν, δια να ορμήσωμεν στα πολυανθισμένα μονοπάτια τα οποία ο Ελληνισμός της Αύριον θα τιμήση με τον ευγενέστατον αγώνα του πολιτισμού και τα οποία εδόξασε το αίμα όλων εκείνων των μαρτύρων που, είτε στα Μακεδονικά πεδία είτε στους κατάξηρους κάμπους της Μικράς Ασίας έκλεισαν τα μάτια με το γλυκύτατον όραμα μιας μεγάλης Μητέρας, δυνατής, σεβαστής και ελεύθερης.
Ο Ελληνισμός της Αύριον, υψωμένος εις το περίλαμπρον σημείον δοξασμένου αγωνιστού, ωραίος και μεγαλοπρεπής, έρχεται να δημιουργήση νέας χρυσάς σελίδας στα περάσματά του. Το χίλια εννιακόσια δεκα εννέα ας είναι δια τον καθένα μας δυνατή προπαρασκευή για την εθνική μας πρόοδο. Και η πρωτοχρονιάτικη ευχή κάθε Έλληνος ας είναι ευχή εκ βαθέων και ύμνος και τραγούδι εις τον Ελληνισμόν».
Το άρθρο αυτό, που σήμερα φαίνεται σαν ένα από τα συνηθισμένα πατριωτικά κείμενα, εμπνευσμένα από τη Μεγάλη Ιδέα, ο Καπετανίδης το έγραψε όταν στην Τραπεζούντα και σε ολόκληρο τον Πόντο οι Τούρκοι εξόντωναν ακόμη και τους πιο άσημους πολίτες. Χρειαζόταν, επομένως, πολλή τόλμη, για να γράψει ένας γνωστός, όπως ο Νίκος Καπετανίδης, για τους αγώνες του ελληνισμού, όχι μόνον αυτούς που έγραφε η ιστορία, αλλά και για εκείνους που έδιναν, τότε, οι Πόντιοι και ο ελληνισμός, γενικά, εναντίον των Τούρκων.