Μαίαι - Τοκετοί

Την μαιευτικήν εξήσκουν διάφορες γρηές, πρακτικές, αι οποίαι πολλές φορές εκαλούντο δια τοκετόν, από τον σταύλον όπου ετύχαινον να ευρεθούν εκείνην την ώραν, δια την περιποίησιν των αγελάδων των και χωρίς καμμίαν ασηψίαν, ή και στοιχειώδες πλύσιμον των χειρών των, αποπεράτωναν τον τοκετόν. 
Τον ομφάλιον λώρον έκοπτον με ένα κοινόν σουγιάν (κλειδίτσαν) τον οποίον μονίμως έφερον κρεμασμένον εις την ζώνην των, δια ποικίλας χρήσεις. 
Παρά ταύτα η λοχεία εξελίσσετο ομαλώς, και οι λεχωίδες την δευτέραν ημέραν του  τοκετού ησχολούντο και πάλιν με τας οικιακάς των εργασίας,  διότι εθεωρείτο εντροπή δια το πεθερικό τους, αι λεχωίδες να παραμείνουν κλινήρεις.
Περίπτωσις επιλόχειου πυρετού ή άλλων επιπλοκών ήσαν σπάνιαι.

Η διατροφή του νεογνού εγίνετο κατά κανόνα με το μητρικόν θηλασμόν, ολόκληρον το πρώτον έτος, και ακολούθως βαθμιαίως εξοικιώνετο με την συνήθη μαγειρικήν της οικίας.
Η παιδική θνησιμότης ήτο πάρα πολύ περιορισμένη και συνήθως επήρχετο μόνον από λοιμώδη νοσήματα, κυρίως δε την διφθερίτιδα. Καθ' όλην την περίοδον της γαλουχίας, το νεογνό εκοιμάτο μέσα σε ειδικής κατασκευής κούνιαν (κουνίν), η οποία επέτρεπε την ρυθμικήν κίνησίν της δεξιά και αριστερά, χωρίς να ανατρέπεται, και που ετοποθετείτο παρά την κλίνην της μητρός του, όπου και εθηλάζετο κατά ακαθόριστα διαστήματα ημέραν και νύκτα, και οσάκις έκλαιεν.
Το νεογνόν εσπαργανώνετο φέρον τας χείρας του παραλλήλως προς το σώμα του, δια ταινιοειδούς δε υφάσματος εσταθεροποείτο επί της κούνιας, χωρίς να μπορούσε να κάμη καμμίαν κίνησιν μόνον άπαξ του εικοσιτετραώρου αφαιρείτο η ταινία, και ελευθερώνετο, προς αλλαγήν των εσωρούχων του.
Εις το κέντρον της κούνιας υπήρχεν κατάλληλον δοχείον, επί του οποίου εφηρμόζοντο, γυμνοί οι γλουτοί του βρέφους, δια να δέχεται τας κενώσεις του- και μόνον επ' των αρρένων ετοποθετείτο μεταξύ των μηρών του, και κενή φιάλη (σισιάν) προς περισυλλογήν των ούρων του.
Όταν απεγαλακτίζετο το βρέφος, ετοποθετείτο πλέον παραπλεύρως προς την μητέρα του, επί της ίδιας κλίνης.
Δια τον απογαλακτισμόν, άλοιφον την θηλήν του μαστού της μητρός με καπνιάν από ένα σκεύος ή τηγάνι, δια να αποφύγη τον θηλασμόν, φοβούμενον από την θέαν του μαστού.
Επίσης δια την αποφυγήν βασκανίας δια ένα ωραίον βρέφος, άλοιφαν το μέτωπο του με το δάκτυλόν τους με καπνιάν, όπως και δια την θηλήν.
Δια τας εξωοικιακάς της απασχολήσεις, θερισμόν, μεταφοράν ξύλων απασχολήσεως της εις τον κήπον, έφερεν πάντοτε μαζί της η θηλάζουσα και το παιδί της, διότι θήλαστρα ήταν άγνωστα, και η απόστασις της οικίας της από τον τόπο της απασχολήσεώς της, επειδή ήτο μεγάλη, ήτο δύσκολος ο θηλασμός του οσάκις ήτο αναγκαίος και ως εκ τούτου ετοποθετείτο εις μίαν άκρην της θέσεως της εργασίας της μέχρι της επιστροφής της οπότε μαζί με το φορτίον το οποίον έφερεν μαζί της εις την πλάτην της, εκράτει και το βρέφος της εις την αγκάλην της.
Τα τελευταία έτη υπήρχεν συνήθεια οσάκις ο θηλασμός ήτο ανεπαρκής να δίδεται ως συμπλήρωμα εις το βρέφος, και σούπα από ριζάλευρον το οποίον επρομηθεύοντο από την Τραπεζούντα και το έλεγον αραρότ.

Ανδρέας Σπυράντης
Γιατρός

Σημείωση Σύνταξης:Προσπαθήσαμε να μην κάνουμε επεμβάσεις στο αρχικό κείμενο , αφού πρόκειται για ένα είδος απομνημονευμάτων, τα οποία δεν μεταβάλλονται "επ' ουδενί λόγω".