Το πρώτο σου χρέος, εχτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους πρόγονους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει. ΑΣΚΗΤΙΚΗ-Νίκου Καζαντζάκη

Παρασκευή, 10 Μαρτίου 2017

Ίνεται και Παραΐνεται

Ο Αλέξης ο Παγτατλής έλεεν πολλά κι αγνά πράματα.Έναν ημέραν είπεν σο καφενείον  τοι χωρέτας.
 Εμέν τηνάν ελέπετε, κάποτε εντώκα έναν ελάφ' χαμ σο κέρατον χαμ σο ποδάρ'.
-   Ατό 'κι  'ίνεται είπαν ατον οι χωρέτ’.
-   Ίνεται και παραΐνεται είπεν Αλέξης . Κι ατώρα ακούστεν, εσείς που 'κι πιστεύετε, πώς εγέντον:
-    'Εναν ημέραν, σίτα εσύρνα σο νισάφ να κρούγω το κέρατον, εκείν' την ώραν το ελάφ' ετσάφιζεν το κιφάλ'ν αθε με το δεξόν το ποδάρ' κι αραέτσ' πα εντώκα και το κέρατον και το ποδάρ' .
Οι χωρέτ' εσάσεψαν όντες έκ'σαν πώς εγέντον. Εσέγκαν κα τα κιφάλα τουν κι άλλο 'κ' ελάλεσαν.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
Παγτατλής = από το χωριό Μπαγτάτ , χωριό της επαρχίας Αρταχάν του ν. Καρς.
αγά= παράξενα
χωρέτες = χωρικός, συγχωριανός
τηνάν ελέπετε = τον οποίο βλέπετε (τηνάν= αναφ. αντων.- την)
 εντώκα = χτύπησα (εντώκα = αόρ. του ρ. κρούω,κρούγω)
χαμ και χεμ και εμ = και
ατό 'κι 'ίνεται = αυτό δεν γίνεται (ρ. γίνομαι, γίνουμαι, 'ίνουμαι)
σίτα = ενώ, καθώς
εσύρνα σο νισάν = έριχνα στο σημάδι, στο στόχο, σημάδευα,
 ετσάφιζεν = έξυνε (ρ. τσαφίζω)
 κι αραέτσ' πα = και έτσι λοιπόν
οι χωρέτ' εσάσεψαν = οι χωρικοί απόρησαν (ρ. σασεύω)
 όντες έκ'σαν = όταν άκουσαν (έκ'σαν = αόρ. του ρ.  ακούω)
εσέγκαν κα = έβαλαν κάτω   (εσέγκαν = αόρ. του ρ. βάλλω)
'κ' ελάλεσαν = δεν μίλησαν   (ρ. λαλώ)

Δημήτριος Νικοπολιτίδης
Φιλόλογος-Συγγραφέας