Το πρώτο σου χρέος, εχτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους πρόγονους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει. ΑΣΚΗΤΙΚΗ-Νίκου Καζαντζάκη

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Έφαγαμε και σή σκύλ το γιαλάχ

Δυ’ νομάτ χαλαητσήδες  επήγαν σην Ματσούκαν να χαλαένε. Οντάν εσέβαν σ’ έναν χωρίον, εντώκαν σο πρώτον την πόρταν και εψαλάφεσαν κάτ να διγν’ άτς να τρώγνε. Οικοκύρα  εδέκεν άτς έναν τσιαμουρένεν πινιάκ πιακμιάζ και εναν κομμάτ ψωμίν, κ’ εκείνε επήεν σο χωράφ. Σο γιάν άτουν εφέκεν το χάταλον άτς πέντε χρονών.
Η ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας
Οι χαλαητσήδες έκατσαν και τρώγνε' εσάρεψεν άτς το πιακμιάζ και ενούντζαν ν’  αγοράζνε και γιά τ'  οσπίτια  'τουν.
-Ρίζα μ, ερώτεσεν  ο είνας το χάταλον, απ’ άβούτο το πιακμιάζ άλλο έχετε;
-Πως κ' έχομε, είπεν το χάταλον, έναν πιθάρ γομάτον, άμα εμείς κι τρώγομ’ άτο, είνας πεντικός ερούξεν απέσ' και  εψόφεσεν.
-Οϊ την αφορισμέντζαν εμουρτάρτσε μας, εκούξεν ιαρίφς κ' έσκωσεν κ’ έσυρεν το πινιάκ κ’ εποίκεν άτο δέκα κομμάτια.
-Μάνα, εγαραλάϊσεν το χάταλον, αβούτος  ετσάκωσεν τη σκύλονος έμουν το γιαλάχ.
-Ούϊ την πίστν άτς να χέζω, εκούξεν ο ιαρίφς, κ' εκανέθεν ντ’ εμουρτάρτσε μας, εφάισε μας και ση  σκύλ το γιαλάχ.

Γ. Στυλίδης

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
1. γιαλάχ= δοχείο σκύλου.
2. χαλαητσήδες (τουρκικη λέξη) = γανωματήδες.
3. χαλαένε (τουρκικη λέξη) γανώνουν
4. εψαλάφεσαν= ζήτησαν
5. πιακμάζ = πετιμέζι
6. ενούντζαν= σκέφτηκαν
7. είνας= ο ένας
8. αβούτο = αυτό
9. εμουρτάρτσε μας (τουρκικη λέξη)= μας λέρωσε με ακαθαρσίες.
10. εγαραλάϊσεν = φώναξε δυνατά.
11. κ' εκανέθεν= δεν έφτασε.