Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

Το Μοθόπωρον

 Άρ έρθεν το Μοθόπωρον, τ’  Αε-Σερή  εδέβεν,
Σταυρίτα φαίνεται γραού και δείσα σα ραχία
 και αρχινούν τα φυσετούς, σκαλώνε τα κρυάδας.
Τα φύλλα εκιτρίντζανε, τα χορτάρια ’ξεράθαν,
 τα δέντρα ’πεγυμνώθανε, τα κλάδια ’πεστολίγαν,
 πολλά πεγάδια στείρεψαν, πολλά νερά εκόπαν
 και σα παρχάρια τ’ έρημα χλοϊάδα ξάι ’κ’ επέμνεν 
κι όλεν τη γης  ο πρόσωπον άγρεν θωρέαν έγκεν.
Φεύνε τα ζα  ασά ψηλά, τα πρόγατ’ άσ’ ομάλια
 και κατηβαίνε χαμελά, πάγνε σο χειμαδίον, 
τα χελιδόνια κι  αϊριανοί πάν’ σα ζεστά τα μέρια,
 πουλόπα άλλο’κι λαλούν, άλλο ’κι κελαηδούνε 
κι άν κάποια πα κελαηδούν, θαρρείς, μοιρολογούνε.
Τα κέτζια  εκατήβανε, οι ξενιτιάρ’ επήγαν, 
τα στράτας είναι έρημα, τα δέβας  αγροτόπια.
Τρυγομηνά το λάμσιμον και η σπορά τελείνταν
 και  Αεργίτα  οξικέσ’ δουλεία ’κί πλερούται.
Τα πόρτας ασπαλίουνταν, τα παραθύρια  αρμούνταν,
 κατάβρεχος, χιονόβρεχος, πάντα κακοκαιρία.
Μοθοπωρί, που ’κ’ έσπειρεν, καλοκαίρι ’κ’ έθέρ’τσεν.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

Μοθόπωρον =  Φθινόπωρο
Αε-Σερή = γιορτή  Αγίου Σωρού (μαζί με τη γιορτή της Παναγίας το Δεκαπενταύγουστο),
Σταυρίτα = Σεπτέμβρη,
γραού = πάχνη, υγρασία,
αϊριανοί = γερανοί, είδος πουλιών,
κέτζια = παραθεριστές, πρόσωπα μετακινούμενα,
Τρυγομηνά= Οκτωβριο
λαμσιμον=όργωμα
Αεργίτα= τον Νοέμβρη


Το Φθινόπωρο

Τ’ Αι-Σωρού  επέρασε, Φθινόπωρο μας ήρθε,
Σεπτέμβρη πάχνη φαίνεται κι ομίχλη στις ραχούλες
 κι οι άνεμοι αρχίζουνε, τα κρύα ξεμυτίζουν.
Τα φύλλα κιτρινίζουνε, ξεραίνονται τα χόρτα, 
τα δέντρα ξεγυμνώνονται και πέφτουν φύλλα κι άνθη, 
πολλές βρυσούλες στέρεψαν, πολλά νερά κοπήκαν
 και στα παρχάρια τ’ έρημα δεν έμεινε χορτάρι 
κι όλο το πρόσωπο της γης αγριεμένο στέκει.
Απ’ τα ψηλά και τις πλαγιές φεύγουν όλα τα ζώα
 και κατεβαίνουν χαμηλά, στο χειμαδιό πηγαίνουν,
 χελιδόνια κι οι γερανοί πάν’ στα ζεστά τα μέρη,
 πουλάκια πια δεν κελαηδούν, κόπηκε η φωνή τους
 και μερικά, που κελαηδούν, θαρρείς μοιρολογούνε.
Γυρίσαν απ’ την εξοχή κι άλλοι στα ξένα φεύγουν 
κι οι στράτες ερημόστρατες κι άγριες οι διαβάσεις.
Και τ’ όργωμα με τη σπορά τελειώνουν τον Οκτώβρη,
 καμιά δουλειά στην ύπαιθρο, Νοέμβρη δεν τελειώνει.
Οι πόρτες διπλοκλείνουνε, σφαλούν τα παραθύρια,
κατάβρεχος, χιονόβρεχος, κακοκαιρία πάντα.
Φθινόπωρο αν δεν έσπειρες, μην περιμένεις θέρος.